chleby

Żniwa

Wśród wszystkich środków spożywczych, które się przygotowuje, chleb jest artykułem najpowszechniejszym najbardziej nieodzownym i o takim mówi też Pismo Święte. Chleb ma krzepić serce ludzkie, ma wspierać jego siłę, dlatego też prorok Ezechiel porównuje go do „podpory”, którą „łamie się” podczas głodu.

Chleb jest dodatkiem do każdego posiłku, prowiantem w dalekich podróżach. Jest obrazem i wyrazem podtrzymywania życia w najszerszym znaczeniu tego słowa, a w przenośnym sensie również pojęć analogicznych.

Już w rytach ofiarnych Starego Testamentu chleb był uważany za rzecz szczególnie świętą i był typem Eucharystii, mianowicie w postaci stałej ofiary z dwunastu chlebów pokładnych, które zarówno w Namiocie Spotkania, jak w świątyni leżały na osobnym stole i były zmieniane w każdy szabat. Ich właściwa nazwa brzmi „chleb obli9cza”, ponieważ zawsze leżały przed najświętszym obliczem Pana. Znaczenie ich polegało przede wszystkim na tym, że były chlebem życia,tego wyższego życia, które pochodzi od Boga i którego udziela On tym i podtrzymuje w tych, z którymi zawarł przymierze.

Rozmnożenie chleba przez Jezusa jest symbolicznym prologiem i bezpośrednim przygotowaniem do mowy, w której Pan powiedział:”Ja jestem chlebem żywym, który zstąpił z nieba. Jeśli kto spożywa ten chleb, będzie żył na wieki'(J 6,51). Ojcowie Kościoła porównują przygotowanie chleba do stopniowego stawania się ludzi ochrzczonych chlebem Chrystusowym. Chleb, jako symbol Eucharystii, należy do najczęstszych motywów sztuki katakumbowej, i to zarówno w przedstawieniach cudu rozmnożenia chleba, na których laska dotyka koszy ( zwykle jest ich siedem), jak symbolicznym zestawieniem chleba i ryby używanego w domach.

Głęboka symbolika chleba odgrywa ważną rolę w życiu religijnym i liturgicznym. Potwierdza to Pismo Św. Mieszkańcy Palestyny,podobnie jak my, uważali chleb za podstawowe wyżywienie. Wypiekali go z maki jęczmiennej, rzadziej z pszennej.

Pięć takich jęczmiennych chlebów miał chłopiec słuchając nauki Chrystusa w okolicy Betsaidy, a Pan Jezus te chleby cudownie rozmnożył i nakarmił nimi pięć tysięcy mężczyzn, nie licząc kobiet i dzieci.

Chleb miał kształt okrągłego , cienkiego placka , często służył za talerz. Nigdy nie krojono go nożem, lecz łamano. Łamanie chleba i podawanie go innym należało do ojca rodziny, a w wypadku gości- do gospodarza lub najstarszego wiekiem.

Chleb był symbolem wszelkiego pożywienia i potrzeb życiowych.Dlatego, gdy Pan Jezus nakazywał swoim uczniom modlić się”Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj”( Mt 6,11), zachęcał ich do proszenia Boga nie tylko o zaspokojenie głodu, ale również o wszystko czego potrzeba człowiekowi do życia.Jako dar Boga był chleb znakiem Jego błogosławieństwa, opieki i opatrzności.

Chleb odegrał ważną rolę w życiu i działalności Jezusa. Wykorzystał On w całej pełni symbolikęchleba w swym przepowiadaniu, ale przede wszystkim w ustanowieniu Eucharystii. W czasie Ostatniej Wieczerzy Pan Jezus wziął chleb, połamał go i podał swoim uczniom mówiąc:„Bierzcie i jedzcie, to jest Ciało moje”(Mt 26/26). Tymi słowami przemienił chleb w swoje Ciało i dał uczniom chlebem, który zstąpił z nieba i daje życie światu, nazwał siebie chlebem życia. Kto go spożywa – nie umrze, ale żyć będzie na wieki. Chlebem, który nam daje, jest Ciało Jego na życie świata.

Tak jak chleb jednoczy wszystkich, którzy go spożywają, tak Eucharystia jest sakramentem jedności wszystkich wiernych z Chrystusem i między sobą.

Kmiecie i domownicy, witali pana, czy pierwszy raz przybywającego do dworu, swego, czy poJako godło polskiej gościnności, leżał zawsze na stole okrytym białym płótnem bochenek chleba i sól tłuczona. Tak witano przybywających gości , chlebem i solą i dobrą wolą.długiej niebytności chlebem i solą.

Nowożeńców na progu domu witają rodzice chlebem i solą a pannie młodej kładą w czółenko lubw wieniec kawałek chleba i odrobinę soli, aby się jej trzymały prze całe życie te Boże dary.W dawnym Krakowie, pierwszy bochenek upieczony z nowego zboża, składano w darze królowi.W przysłowiach i przypowieściach, mamy częste wspomnienia chleba.

„Kto na ciebie kamieniem, ty na niego chlebem”

„Kto ze mną chleba jeść nie chce, ja z nim kołaczów nie będę”

Na skąpca nieużytego mówimy „Żałuje suchego nawet kawałka chleba” Dawni nasi pisarze uważają chleb z solą jako hasło zgody.W ogólniejszym znaczeniu chleb, oznacza dostatnie utrzymanie, stąd dobra przypowieść „Ma chleb rogi a nędza nogi”.

Kiedy jednemu z zasłużonych wojowników naszych za Zygmunta III wystrzelono szczękę zzębami, a król podarował mu starostwo, kazał się odmalować trzymającym zęby w ręku, z tym napisem: „dano mi chleba kiedym zębów pozbył”Wyrażenie: to dobry kawał chleba ,oznacza czy wieś w rodzajnej glebie, czy też urząd, posadę dostatnią i korzystną.

W dawnej Polsce wyraz ten oznaczał zawód np. chleb żołnierski, rycerski, rolniczy. Na bywalca po świecie mówiono, że „ z niejednego pieca chleb jadał”.

Łaskawy chleb jest to wyrażenie na tych co utrzymują swych panów aż do śmierci.Chlebodawcy oznaczenie pana czy zamożnego szlachcica, którzy wspierali uboższą brać w Rzeczpospolitej.

/Encyklopedia powszechna/

SKRZYDLATE SŁOWA

O ty ziemio polska! tak bogata,

że wyżywić mogłabyś pół świata.

A dla własnych dzieci nie masz chleba!

Za służbą (1856)

Posted in Uncategorized.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>